W związku z utrzymującym się zjawiskiem suszy oraz rosnącym zapotrzebowaniem na wodę Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przypomina o zasadach poboru wód. Przepisy określają, kiedy właściciel nieruchomości może korzystać z wody bez dodatkowych formalności, a w jakich przypadkach konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Racjonalne korzystanie z zasobów wodnych ma szczególne znaczenie w okresach długotrwałego niedoboru opadów. Nadmierny pobór może prowadzić do obniżenia poziomu wód gruntowych, wysychania studni i gleb, pogorszenia warunków uprawy roślin, a także ograniczenia dostępu do wody przeznaczonej do spożycia.

Kiedy można pobierać wodę bez pozwolenia?

Pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane w ramach tzw. zwykłego korzystania z wód. Aby pobór został uznany za zwykłe korzystanie, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

• osoba pobierająca wodę jest właścicielem gruntu;
• woda jest wykorzystywana na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub gospodarstwa rolnego;
• ilość pobieranej wody nie przekracza średniorocznie 5 m³ na dobę.

Limit 5 m³ dotyczy średniego poboru w ciągu roku, a nie wyłącznie ilości wody pobranej w pojedynczym dniu. Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokajaniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub rolnego i nie obejmuje poboru prowadzonego na potrzeby działalności gospodarczej.

Kiedy potrzebne jest pozwolenie wodnoprawne?

Uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego jest konieczne, jeżeli:

• pobór wody przekracza średniorocznie 5 m³ na dobę;
• woda jest wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej;
• sposób korzystania z wód wykracza poza zakres zwykłego korzystania z wód;
• planowane przedsięwzięcie obejmuje wykonanie urządzenia wodnego, dla którego przepisy wymagają odpowiedniej zgody wodnoprawnej.

Pobór wód podziemnych lub powierzchniowych wykraczający poza zwykłe korzystanie z wód jest traktowany jako usługa wodna. W takim przypadku przed rozpoczęciem poboru należy dopełnić wymaganych formalności.

Studnia do 30 metrów – o czym należy pamiętać?

Wykonanie studni o głębokości do 30 metrów na potrzeby zwykłego korzystania z wód co do zasady nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie pobór wody z takiej studni nie może przekraczać średniorocznie 5 m³ na dobę i musi służyć zaspokajaniu własnych potrzeb gospodarstwa domowego lub rolnego.

Jeżeli ujęcie wód podziemnych przekracza głębokość 30 metrów, jego wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Należy również pamiętać, że samo prawo do zwykłego korzystania z wód nie uprawnia do wykonywania wszystkich urządzeń wodnych bez wymaganej zgody. Przed rozpoczęciem inwestycji warto sprawdzić, czy w konkretnym przypadku nie są wymagane dodatkowe uzgodnienia lub dokumenty wynikające z innych przepisów.

Dlaczego ograniczenie poboru wody jest ważne?

Zasoby wód podziemnych odnawiają się stopniowo. Długotrwały brak opadów, wysokie temperatury i intensywne pobieranie wody powodują, że jej poziom może się obniżać szybciej, niż następuje naturalne uzupełnianie zasobów.

Skutkiem nadmiernego poboru mogą być:

• obniżenie poziomu wód gruntowych;
• wysychanie płytkich studni;
• przesuszanie gleb;
• pogorszenie warunków prowadzenia upraw;
• pogłębienie skutków suszy;
• zmniejszenie ilości wody dostępnej dla innych użytkowników;
• ograniczenie zasobów przeznaczonych do zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia.

Dlatego w okresie suszy szczególnie ważne jest przestrzeganie obowiązujących limitów oraz korzystanie z wody wyłącznie w niezbędnym zakresie. Warto ograniczyć podlewanie trawników, unikać poboru w najcieplejszej części dnia, gromadzić wodę opadową i wykorzystywać ją do podlewania roślin.

Podstawa prawna

Zasady poboru wód określa ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, w szczególności:

• art. 33 – dotyczący zwykłego korzystania z wód;
• art. 35 ust. 3 pkt 1 – dotyczący poboru wód w ramach usług wodnych;
• art. 389 pkt 1 – określający obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Szczegółowe informacje dotyczące poboru wód, pozwoleń wodnoprawnych oraz wykonywania studni można znaleźć w materiałach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz na stronie www.gov.pl/wody-polskie.