23 sierpnia 2026 roku w Sejnach odbędą się uroczystości upamiętniające 107. rocznicę wybuchu Powstania Sejneńskiego – jednego ze zwycięskich polskich zrywów niepodległościowych i jednego z najważniejszych wydarzeń w historii Sejn oraz całej Sejneńszczyzny.

Uroczystości rozpoczną się Mszą Świętą w Bazylice pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Sejnach, sprawowaną w intencji poległych i weteranów walk o wolność, niepodległość i granice Polski.

Po nabożeństwie uczestnicy przejdą pod Pomnik Powstania Sejneńskiego i Czynu Niepodległościowego Ziemi Sejneńskiej. W miejscu upamiętniającym uczestników walk zostaną złożone kwiaty i zapalone znicze.

Kolejna część obchodów odbędzie się w Ośrodku Kultury w Sejnach. Marek Kawczyński z Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku wygłosi prelekcję poświęconą upamiętnianiu weteranów walk o niepodległość.

Szczególnym punktem tegorocznych uroczystości będzie wręczenie rodzinom weteranów tabliczek „GRÓB WETERANA” oraz zaświadczeń o wpisie mogił do ewidencji prowadzonej przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. W ten sposób pamięć o wydarzeniach sprzed 107 lat zostanie połączona z pamięcią o konkretnych osobach – uczestnikach walk, których groby znajdują się na terenie Sejneńszczyzny.

Uroczystości zakończy koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu Chóru Ziemi Sejneńskiej pod dyrekcją Emilii Melon.

Powstanie Sejneńskie – zwycięska walka o Sejny

Powstanie Sejneńskie wybuchło w nocy z 22 na 23 sierpnia 1919 roku. Jego bezpośrednim tłem był polsko-litewski spór o przynależność państwową ziemi sejneńsko-suwalskiej po zakończeniu I wojny światowej i wycofywaniu się z tych terenów wojsk niemieckich.

W lipcu 1919 roku Rada Najwyższa Ententy wyznaczyła tzw. linię Focha, która miała rozdzielić sporne tereny. Sejny znalazły się po stronie polskiej, jednak wojska i administracja litewska nie opuściły miasta.

Decyzję o rozpoczęciu walk podjęli członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej. Powstańcy pod dowództwem ppor. Wacława Zawadzkiego opanowali Sejny. W kolejnych dniach miasto przechodziło z rąk do rąk – podczas litewskiego kontrataku zginął m.in. ppor. Zawadzki. Po przegrupowaniu sił Polacy ponownie zajęli Sejny. Ostatnia próba odbicia miasta 28 sierpnia została odparta, a wojska litewskie wycofały się za linię Focha.

Zwycięstwo Powstania Sejneńskiego miało znaczenie dla utrwalenia przynależności Sejn i tej części Suwalszczyzny do odradzającej się Rzeczypospolitej. Rangę wydarzenia podkreśliła również wizyta Józefa Piłsudskiego w Sejnach 13 września 1919 roku.

Dziś Powstanie Sejneńskie pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń budujących historyczną tożsamość miasta i regionu, a coroczne uroczystości są okazją zarówno do przypomnienia jego historii, jak i zachowania pamięci o ludziach, którzy wzięli udział w walkach.

Organizatorzy obchodów

Głównym organizatorem obchodów 107. rocznicy Powstania Sejneńskiego jest Stowarzyszenie Rodzin Weteranów walk o niepodległość Polski w latach 1863–1920.

Współorganizatorami uroczystości są: Współorganizatorami uroczystości są: Instytut Pamięci Narodowej – Oddział w Białymstoku, Powiat Sejneński, Miasto Sejny, Gmina Sejny, Parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Sejnach, Związek Piłsudczyków Rzeczypospolitej Polskiej Okręg Ziemi Sejneńskiej, Grupa Rekonstrukcyjna 24 Baonu KOP Sejny oraz Ośrodek Kultury w Sejnach.

Zapraszamy do wspólnego upamiętnienia 107. rocznicy Powstania Sejneńskiego.